فراخوانی ...
esar.ir
 
سبکبالان عرش
محور خرمشهر-آبادان نسخه چاپی RSS
  • محور خرمشهر-آبادان
    پنج‌شنبه 19 خرداد 1390 ساعت 21:11

    محور خرمشهر - آبادان


     
    هجوم واشغال
     
     

    مرحله اول : پیشروی دشمن  تا پشت دروازه های خرمشهر
     
    --  از بعد از ظهر 31/6/1359 ،خرمشهر زیر آتش سنگین ارتش عراق قرار گرفت .
    --  پیشروی دشمن به سمت جاده خرمشهر –اهواز ادامه یافت.
    --  پس از انسدادجاده،تانک های عراقی به سمت پاسگاه پلیس راه خرمشهر ادامه مسیر دادند .
    --  قوای زرهی عراق از سمت شمال غربی خرمشهر به طرف شهر پیشروی  کردند.
    --  با مقاومت نیروی های  خودی ،در 5 کیلومتری شهر متوقف شدند.
    --  در محور شلمچه ،دشمن تا  " پل نو " پیشروی کرد .
    --  در چهار مین روز،دشمن از دو محور جاده شلمچه و جاده اهواز  به دروازه های (پل نو و پلیس راه ) رسید.
    --  در پنجمین وششمین روز طی چند حمله سعی کرد در شهر نفوذ کند ،لیکن هر بار با مقاومت مدافعین عقب نشست.
     
    مرحله دوم : تلاش دشمن  برای عبور از در وازه های خرمشهر
     
    -- تا تاریخ21/7 /59 دشمن،  پس از21 روزتلاش ناموفق  برای گرفتن جای پا در مدخل ورودی شهر، فشارهای خود را بیشتر کرده وهرروزادامه داشت .
    --  نیروهای عراقی هر بار خطوط مقاومت را شکسته وبه سوی میدان راه آهن وکشتار گاه پیش می رفتند .
     --  مدافعین جان برکف خرمشهر،علی رغم تعداد کم ،آنها را به پشت " پل نو "  به عقب می راندند .
     
    مرحله سوم : نفوذ دشمن  در خرمشهر
     
    --  در روز 19/7/59 دشمن برای تنگ کردن حلقه محاصره خرمشهر ،تعدادی از یگانهایش را از رودخانه کارون عبور داد.
    --  یستن شدن  جاده اهواز،آبادان وبه اسارت در آوردن حدود 200 نفر از مردم خرمشهرکه راهی اهواز بودند.
    --  دشمن مسیر اصلی پشتیبانی مدافعین خرمشهر را قطع کرد.
    --  روز 22/7/59  تلاش اصلی دشمن پیشروی در محور بندر بود.
    --   با مقاومت مدافعان پیشروی دشمن متوقف شد .
    --  روز 23/7/59 دشمن مجددا از سمت کوی طالقانی ،پادگان دژوجاده کمربندی ،جنوب خیابان چهل متری وبندر، وارد عمل شد.
    --  دشمن  با پیشروی واستقرار در تعدادی از ساختمان های کوی طالقانی ،موفق گردید مسیر عبور دیگر نیروها یش را به ضلع شمالی خرمشهرهموار نماید.
    --   قسمت اعظم ضلع شمالی خرمشهر به اشغال در آمد .
    --  عزیمت شجاعانه و دلیرانه  سیزده تن از مدافعین خرمشهر، از میدان راه آهن  به سوی چهار راه کشتار گاه به منظور جلوگیری از پیشروی نیروهای دشمن.
    --  تلاش چند روزه دشمن در روز های 23،22،21،مهر ماه برای پیشروی به سوی مرکز شهر بی نتیجه ماند.
     
     
    مرحله چهارم : اشغال خرمشهر و محاصره آبادان
     
     --  نیروهای دشمن در داخل خرمشهر با مقاومت مدافعین مواجه بودند.
    --  در 23/7/59 عراق به منظور تنگ تر کردن حلقه محاصره ضمن انسدادجاده ماهشهر –ابادان ، قصد محاصره آبادان راداشت.
    --  محاصره آبادان ،حکایت از احتمال سقوط قریب الوقوع خرمشهر داشت.
    --  دشمن توانست در اولین ساعت روز 24/7/59 بندر وگمرک را اشغال کند .
    --  از بعداز ظهر این روز رزمندگان با مقاومت جانانه وتقدیم شهدای بسیار ،دشمن را نا کام گذاشتند.
    --  دشمن در ساختمان های مسلط بر خیابان 40 متری مرکزی شهر ،اصلی  ترین راه پشتیبانی مدافعین خرمشهر را  بست.
     --  با انتشار سریع خبر دستیابی دشمن به خیابان 40 متری  در ساعات پایانی روز ،نبرد سختی در گرفت وبا مقاومت ومقابله شدید ،بسیاری از نیروهای دشمن به هلاکت رسیدند.
    --   به این ترتیب ،پس از چندین ساعت درگیری ،خرمشهر از سقوط حتمی نجات یافت .
    به پاس خون های پاکی که در این راه ریخته شد ،خرمشهر به خونین شهر تغییر نام یافت .
    --   روزهای 25/7 الی 1/8/59 درگیری در خیابانهای خونین شهر به شدت ادامه داشت .
    --  چند ین بار دشمن به میدان فرمانداری نزدیک شد. لیکن عقب  رانده شد.
    --  یگانهای تازه نفس دشمن ،پی در  پی وارد شهر می شدند .
    --   استعداد نیروهای مدافع خرمشهراعم از دلیر مردان وشیر زنان جمعاً به  یک گردان نمی رسید .
    --  سرانجام ،آخرین طرح عملیاتی دشمن در بامداد 2/ 8/ 59 به اجرا در آمد وتهاجم سنگین وگسترده ای با پشتیبانی حجم وسیعی  از آتش شروع شد وتا 48 ساعت ادامه یافت .
    --  در شامگاه 3/8/59 به مدافعین خرمشهر دستور عقب نشینی داده شد.
    از اوایل بامداد 4/8/59 آخرین مدافعین خرمشهر ، پس از 35 روز مقاومت جانانه و تقدیم شهیدان بسیاری از همشهریان و همرزمان خویش ، که از بهترین های امت سرافراز ایران بودند ، در حالی که  بدون سازمان نظامی  و محروم از فرماندهی واحد ، وخسته از یک ماه نبرد نا برابر، جنگیده بودند ، عقب نشستندو با عبور از کارون به بخش جنوبی خرمشهرعزیمت نمودند.
    خطر سقوط قریب الوقوع خرمشهر
     
     مرحله پنجم:عبوردشمن  از رودخانه  بهمن شیر
     
    --  همزمان با خطر سقوط قریب الوقوع خرمشهر ،ارتش جمهوری اسلامی در تاریخ 3/8/59 در جاده ماهشهر –آبادان وارد عمل شد تا آبادان را از محاصره نجات دهد.
    --   بدیهی بود که در چنین صورتی سقوط خرمشهر به تاخیر می افتاد اما چنین نشد .
    --  مدافعین آبادان با سازماندهی خودازچند جهت به یگانهای دشمن که از بهمن شیرعبور کرده بودند ، حمله ور شدند.
    --  آنها را به طور کامل منهدم کردند .دیگر نیروهای دشمن نیز که در ضلع شمالی رودخانه مستقر بودند ،تا جاده ماهشهر-آبادان عقب نشستند.  
    --   حدود جغرافیایی شهر آبادان :از شمال به خرمشهر و رود کارون، از شرق به رودخانه بهمن شیر و اراضی مسطح باتلاقی و از جنوب و مغرب به اروند رود منتهی می شود.
    --   آبادان به سبب محصور بودن بین رود کارون و بهمن شیر، شبه جزیره ای را تشکیل می دهد.
    --   دشمن در آغاز تجاوز در سال 1359 تلاش کرد تا آبادان را به واسطه دور زدن خرمشهر و عبور از بهمن شیر اشغال کند ولی مقاومت مردم و حضور نیروهای ارتش و سپاه، تلاش متجاوزان را به ناکامی کشاند و تنها توانستند این شهر را محاصره نمایند.
     
    آزادی سازی
     
    1-عملیات توکل
     
    --   به منظور عقب راندن نیروهای دشمن از شرق کارون ،شکستن محاصره آبادان ،آزادی سازی خرمشهر وترمیم خط مرزی ،طرح عملیاتی توکل تهیه شد و در دستور کار قرار گرفت .
    --   این عملیات ، در تاریخ 20/10/59 از دو محور آبادان وماهشهر به اجرا در آمد.
    --   به علت عدم موفقیت در محور ماهشهر وعدم الحاق آن با محور آبادان ،رزمندگان به مواضع  قبلی خود باز گشتند .
     
    2—عملیات فرمانده کل قوا
     
    --  از جمله عملیات هایی که در منطقه شمال آبادان وشرق کارون به اجرا در آمد. عملیات "فرمانده کل قوا ،خمینی روح خدا "بود  این عملیا ت با فرماندهی سپاه پاسداران انجام شد .
    -- در تاریخ 21/3/1360  یک گردان پاسدار با یک اقدام کم نظیربا ایجاد کانالی که در عمق 8/1 متری سطح زمین احداث کرده بودند، توانستند از سه محور به قوای دشمن هجوم بردندوموفق شدند 3 کیلو متر پیشروی کنند وموقعیت خود را تثبیت نمایند .
    (اهمیت وارزش آبادان و فرمان حضرت امام خمینی(ره) در آبان ماه1359برای شکستن محاصره آبادان)
     
    3-عملیات ثامن الا ئمه (ع)
    بر کناری بنی صدر از فر ماندهی کل قوا
     
    --  با توجه به برکناری بنی صدر خائن ،فرماندهان سپاه مجدداً طرح خود را  برای آزاد سازی آبادان که طی دو ماه بررسی منطقه وشناسایی دشمن ،در بهمن 59 تهیه کرده بودند وآنرا  کامل تر نیز کرده بود به شورای عالی دفاع ارایه کرده وآن رابه تصویب رساندند.
    --  این طرح سرانجام درساعت یک بامداد 5/7/1360 با نام عملیات ثامن الائمه (ع)وبا رمز  نصر من الله وفتح قریب
      نصر من الله وفتح قریب
      در سه محور آبادان –ماهشهر به اجرا در آمد.
    --  با همت و تلاش نیروهای سپاه، ارتش و نیروهای مردمی در عملیات ثامن الائمه(ع)، در مهر 1360  تا ساعت  14همانروز ضمن شکستن محاصره آبادان ،دو جاده مهم آبادان –اهواز  وآبادان  ،ماهشهر را آزاد کردند .
     --  این منطقه در سالهای بعد به عنوان عقبه عملیات های مختلفی از جمله بیت المقدس، والفجر8 و کربلای 4 و 5 قرار گرفت.
    --   نقش و حماسه امام جمعه آبادان و جوانان این شهر در عرصه های دفاع مقدس برای همیشه ماندگار است.

     

    4- عملیات رمضان :
      
    --  اولین تلاش در تعقیب متجاوز با عنوان عملیات رمضان با 110 گردان نیروی پیاده و زرهی از سپاه و 50 گردان پیاده و زرهی از ارتش در غا لب چهار قرارگاه عملیاتی سازماندهی شد.
    --  عملیات در بامداد روز  22/4/61 با رمز مبارک " یامهدی ( عج ) ادرکنی " ، در منطقه غرب خرمشهر و شرق بصره به اجرا درآمد .
    --   دراین عملیات که در 5 مرحله انجام شد ، ابتدا قرارگاه فرماندهی دشمن در شمال کانال پرورش ماهی – در کنار نهر کتیبان – سقوط کرد.
    --  موانع واستحکامات جدید ارتش عراق در این منطقه مانع از پیشروی درسایر محورها شد و الحاق لازم صورت نگرفت .
    --  بنابراین رزمندگان به تصرف پاسگاه زید اکتفا کردند.
    --  در این عملیات 40 کیلومتر مربع از خاک عراق تصرف شد .
    --   در جاده اهواز خرمشهر از ایستگاه حسینیه به سمت غرب ، به مزار تعدادی از شهدای گمنام عملیات رمضان    می رسید.
    --  منطقه زید و ایستگاه حسینیه از محورهای مهم هجوم دشمن به خوزستان بود که عراق از این طریق به جاده اهواز ،خرمشهر دست یافت.
    --  این منطقه یکی از محورهای مهم عملیات های بزرگ بیت المقدس و کربلای 4 و 5 می باشد.





    5 –عملیات بیت المقدس
    --  منطقه وسیع جنوب غربی اهواز ،آخرین منطقه در جبهه جنوب بود که ارتش عراق همچنان به آن چنگ انداخته بود
    --  عملیاتی با نام بیت المقدس برای آزادی سازی این منطقه ، در اولین دقایق بامداد 10/12/1361 با رمز مبارک یا علی بن ابیطالب (ع) اجرا شد .
    --  رزمندگان با عبور از رودخانه کارون موفق شدند جاده اهواز –خرمشهر را از کیلومتر 103 تصرف ،وثبیت کنند.
    --  مرحله دوم عملیات  شامگاه 16/12/61 آغاز شد .
    --  بخش دیگری از جاده اهواز –خرمشهر  و مناطقی همچون جفیر ،پادگان حمید وهویزه نیز  آزاد شدند.
    --  مرحله سوم عملیات در آخرین ساعات 19/2/61 به اجرا در آمد .
    --  مرحله چهارم عملیات از شامگاه 1/3/61 آغاز شد.
    خرمشهر قهرمان  روز 3/3/61 آزاد شد.
    -- خرمشهر،این شهر مهم استراتژیک مرزی از شمال به اهواز، از شرق به بندرماهشهر، از جنوب به آبادان و از غرب به مرز ایران و عراق محدود است.
    --   در زمان وقوع انقلاب اسلامی در سال 1357 حدود 000/220 نفر جمعیت داشت.
    --  خرمشهر در طول تاریخ خود چهار بار اشغال شد که سه بار آن با اتکا به بیگانگان یا در برابر واگذاری بخشی از سرزمین ایران به وطن بازگشت.
    --   اما در آخرین بار، بدون پشتیبانی بیگانگان و بدون واگذاری حتی یک وجب از خاک ایران، خرمشهر آزاد شد.



    تعقیب متجاوز
     
     

    --  پس از آزادی خرمشهر وعقب نشینی ارتش عراق از اکثر مناطق اشغال شده ،چنین پنداشته می شد که پایان جنگ فرا رسیده است وطرف متخاصم به جبران خسارات وارده به ایران اسلامی گردن می نهد.
    --   نه تنها چنین نشد ،بلکه حدود 2500 کیلومتر مربع از سرزمین جمهوری اسلامی ایران ،از جمله مناطقی در شلمچه ،طللاییه وفکه همچنین در اشغال دشمن باقی ماند .
    --  افزون بر شهرهای مرزی ،خرمشهر وآبادان هنوز از امنیت کافی بر خوردار نبودند.
    --  جامعه بین الملل  وحامیان عراق از اعلام متجاوز بودن این کشور خود داری می کردند و  حاضر نبودند او را به پرداخت خسارات جنگی به ایران ترغیب نمایند .
    --  بنابراین ،مسئولان سیاسی ونظامی جمهوری اسلامی با اراده جهادی و عزت مدارانه و عشق به اسلام و ایران عزیز   بر این نکته اتفاق نظر یافتند که حل مسئله جنگ ،تنها از طریق نظامی میسر است .
    --  به این ترتیب ،برای آزادی سرزمین های تحت اشغال باقی  مانده ونیز به منظور تعقیب وتنبیه متجاوز ومجبور کردن دشمن به پرداخت خسارت ،ورود به خاک عراق در دستور کار فرماندهان قرار گرفت .



     
    6- عملیات والفجر 8 :
     
    --  در پی اجرای دو عملیات بزرگ ابتکار ی در هورالهویزه (خیبر وبدر )،زمینه عملیات بعدی با استفاده از تجربه عملیاتی در هورالعظیم فراهم گردیده بود .
    --   تسخیر منطقه مهم شبه جزیره فاو،با تا کتیک ویژه عبور از رودخانه عریض وخروشان اروند  هدفی بود که در طراحی عملیات والفجر 8 دنبال می شد .
    --   سپاه پاسداران پس از طراحی این عملیات ،با سازمان دهی وآموزش 140 گردان نیرو آن را فرماندهی واجرا کرد . --  برای فریب دشمن وپشتیبانی از این عملیات،به طور همزمان دو عملیات محدود نیز در جزیره ام الرصاد و شلمچه ،با تلاش سپاه وارتش به اجرا در آمد .
    --   عملیات والفجر8 در ساعت 10 :22 روز 20/11/1364 با رمز مبارک یا فاطمه الزهرا :(س)" در منطقه خسرو آباد تا راس البیشه آغاز گرید .
    --  رزمندگان با عبور از اروندرود در منطفه فاو پیشروی کردند وپس از حدود یازده شبانه روز در گیری بی وقفه وسنگین با قوای دشمن ،این منطفه را به تصرف در آوردند .
    --  دشمن  بیش از 70 روز به پاتک های سنگین خود ادامه داد وبرای بازپس گیری فاو،تلفات بسیار سنگینی متحمل شد. --  در نتیجه این عملیات ،نیروهای ایران بر سواحل اروند ،ساحل شمالی خور عبدالله ، وشبه جزیره فاو مسلط شده
     ورا ه ورود عراق به خلیج فارس مسدود گردید .



    7-عملیات کربلای4     
    --   در جبهه جنوب، منطقه ابوالخصیب وشلمچه دارای ویژگی ها وارزش بالای سیاسی ونظامی به شمار می رفت.
    --  سپاه پاسداران، عملیات کربلای 4 را با هدف تسلط بر منطقه و  دروازه ها  ی جنوبی بصره  طراحی نمود.
    --  برای اجرای این عملیات 250 گردان نیرو را در قالب چهار قرارگاه عملیاتی سازمان دهی کرد .
    --   ساعاتی قبل از شروع  عملیات ،رزمندگان  غواض وارد شدند  وبه سمت خط دشمن حرکت کردند .
    --   در این میان ،نیروهای دشمن با اطلاعات عوامل بیگانه ،هوشیار شده بودند.
    --  در ساعت 45:22 با رمز مبارک "یا محمد (ص) "عملیات شروع شدونیروهای عمل کننده توانستند در جزایر  سهیل ،قطعه ام الرصاص ،ام البابی وبلجانیه نفوذ کنند.
    --  لیکن امکان تثبیت مناطق آزاد شده میسر نشد . بنابراین عملیات متوقف واز ادامه نبرد اجتناب شد .
    --  در این عملیات از قوای دشمن حدود 60 تن اسیر و70 تانک ،نفربر وخودرو منهدم شد .
    8- عملیات کربلای5 
     --  پس از توقف عملیات کربلای4 سرانجام دربامداد19/10/1365 ،عملیات کربلای5 با رمز یا زهرا (س)در منطقه شلمچه به اجرا در آمد .
    --  در این عملیات 200 گردان از سپاه که در سه قرارگاه عملیاتی سازمان دهی شده بودند –با عبور از منطقه آب گرفتگی شرق کانال پرورش ماهی ومنطقه پنج ضلعی ،موانع نفوذ نا پذیر دشمن را پشت سر گذاشتند.
    --  تا روز 17/11/65 ضمن انهدام یخش وسیعی از قوای دشمن ،تا غرب نهر جاسم پیشروی کردند .
    --  متقابلا"،دشمن برای مقابله با قوای ایران ،یگان هایش را یکی پس از دیگری –که در مجموع به بیش از 400 گردان می رسید – وارد منطقه کرد وپس از نبردی سنگین با تحمل آسیب فراوان ،از ادامه نبرد باز ایستاد .
    --  با موفقیت این عملیات  به اذعان قریب به اتفاق کارشناسان نظامی و سیاسی ماشین نظامی دشمن تا حدود 50% کارایی خودرا ازدست داد .
    --  در نتیجه دستاورد فوق و  حضور نیروهای ایران در حومه بصره ، برای اولین بار به خواسته های ایران در قطعنامه 598  شورای امنیت سازمان ملل توجه شد وموجب شد ، حامیان عراق برای پایان دادن به جنگ متحد شوند .
    --  عراق که نظام بین الملل را حامی خود می دانست وتصویب قطعنامه را به عنوان راه حلی برای نجات خود از حملات ایران تلقی می کرد ،بلافاصله آن را پذیرفت .
    --   در مقابل ،جمهوری اسلامی ایران بر سر اجرای آن به مذاکره با دبیر کل سازمان ملل نشست  واگر چه به توافقاتی نیزد ست  یافت ،لیکن چون پیروزی ایران در جنگ مورد نظر نبود ،از موفقیت دیپلماسی جمهوری اسلامی جلوگیری شد .
    --  منطقه مرزی شلمچه در منتهی الیه غرب خرمشهر واقع شده است و نزدیک ترین نقطه مرزی به بصره می باشد.
    --  شلمچه یکی از محورهای هجوم دشمن در 31/6/59 به خرمشهر بود.
    --  در عملیات بیت المقدس اگر چه خرمشهر آزاد شد ولی با توجه به اهمیت نظامی شلمچه، دشمن به سختی از آن دفاع کرد و آن را در اشغال خود نگه داشت.
    --   پس از آن، موانع، استحکامات و رده های دفاعی متعددی در این منطقه ایجاد کرد.
     --  رزمندگان اسلام با اجرای عملیات کربلای 5 در دی ماه 1365، این مواضع را در هم شکستند و شلمچه را آزادکردند.
    بیمارستان صحرایی امام حسین(ع)
     
    --  در جاده اهواز خرمشهر از ایستگاه حسینیه 7 کیلومتر به سمت دارخوین  یک ساختمان بتونی بزرگ که کاملاً استتار شده  را به شکل تلی از خاک می بینی که نام آن بیمارستان صحرایی امام حسین(ع) است.
    --   این بیمارستان جهت پشتیبانی و مداوای مجروحین عملیات کربلای 5 و عملیات های بعدی و والفجر8 ساخته شد.
    --   این بیمارستان علاوه بر مجروحین جنگی، مصدومین شیمیایی را نیز پذیرش می کرد.
    --  بیمارستان امام حسین(ع) کاملا مجهز بود، بطوریکه دارای 8 اتاق عمل، 25 تخت اورژانس برای مصدومین شیمیایی، داروخانه، بخش ICU و آزمایشگاه، و 1450 نفر پزشک و کادر مرتبط پزشکی و 120 نفر کادر اجرایی بود.
     
     
     9- عملیات کربلای 8 :     
     
    --  واحدهای مهندسی دشمن به صورت متمرکز در احداث موانع وخاکریزهایی با فاصله 500 متر از خط خودی در منطقه عملیاتی کربلای 5 تلاش می کردند و7 تا 10 خط پدافند متوالی تشکیل داده بودند .
    --  طرح عملیاتی دیگری در منطقه شلمچه در دستور کار سپاه پاسدارا ن قرار گرفت تا با اجرای عملیاتی محدود ،خطوط منطقه تصرف شده در عملیاتی کربلای5 را اصلاح وحتی المقدور به کانا ل زوجی نزد یک کند .
    --   در این عملیات که در بامداد 18/1/1366 با نام" کربلای8 وبا رمز مقدس " یا صاحب الزمان(عج)"آغاز شد ،دو قرارگاه عملیاتی با نیرویی برابر با 30 گردان از دو محور وارد عمل شدند.
    --  در این عملیات دشمن با نگرانی از پیشروی رزمندگان در شرق بصره ،با حداکثر توان شیمیایی (گاز سیانور )وآتش توپخانه به همراه پاتک های سنگین ،اقدام به مقابله کرد ونیروهای خودی به رغم شکستن خطوط دشمن ، نتوانستند موقعیت جدید را تثبیت کتتد ومجبور به عقب نشینی شدند.

     

    جدول عملیاتهای انجام شده در محور خرمشهر -  آبادان

    تاریخ عملیات

    نام عملیات

    محل نبرد

    سازمان عمل کننده

    3/8/59

    -

    جاده ماهشهر – آبادان

    مشترک

    9/8/59

    ذوالفقاریه

    ابادان – دوالفقاریه

    مشترک

    19/9/59

    سه راهی آبادان

    جاده آبادان – ماهشهر

    مشترک

    20/10/59

    توکل

    شمال ابادان

    ارتش

    25/2/60

    شیخ فضل الله نوری

    آبادان – تپه های مدن

    مشترک

    3/5/60

    شهید چمران

    جاده ابادان – ماهشهر

    مشترک

    5/7/60

    ثامن ا لائمه

    شمال آبادان

    مشترک

    10/2/61

    بیت المقدس

    شمال خرمشهر

    مشترک

    23/4/61

    رمضان

    شمال شلمچه

    مشترک

    20/11/64

    والفجر 8

    فاو

    سپاه

    3/10/65

    کربلای 4

    ابوالخصیب

    سپاه

    19/10/65

    کربلای 5

    شلمچه

    سپاه

    18/1/66

    کربلای 8

    شلمچه

    سپاه

    22/3/67

    بیت المقدس 7

    شلمچه

    سپاه

     



    صفحه داخلی |
    شماره مطلب: 22
    تعداد بازدیدکنندگان این صفحه: 6118 | آخرین مشاهده: 15 ساعت پیش